Melanin Là Gì? Cách Tăng Giảm Sắc Hắc Tố Giúp Sáng Da Cho Nam

Melanin là yếu tố chủ chốt quyết định tới màu da, màu tóc, màu mắt,… của con người. Đồng thời, sắc tố da tự nhiên này được cho là nguyên nhân dẫn đến một số vấn đề về da phổ biến như nám, tàn nhang. Vậy melanin là gì, hình thành thế nào và có tác động thế nào đến cơ thể? Bài viết dưới đây sẽ thông tin chi tiết cho bạn về vấn đề này.

Melanin và những thông tin cơ bản cần biết

Melanin là gì?

Melanin
Melanin

Sắc tố melanin hay còn được biết đến là sắc tố da tự nhiên. Đây là yếu tố quyết định đến màu tóc, màu da, màu mắt của con người (ở cả động vật). Sắc tố melanin được tạo ra từ những tế bào da gọi là melanocytes (tế bào biểu bì tạo hắc tố), chúng nằm ở lớp đáy của thượng bì.

Lượng tế bào melanocytes ở cơ thể mỗi người tương đương nhau, tuy nhiên, tùy vào gen và một số yếu tố khác tác động mà melanocytes sẽ tạo ra lượng melanin không giống nhau ở mỗi cá thể. Đó cũng là lý do vì sao con người đa dạng về màu da. Sắc tố melanin ít thì màu mống mắt, màu da, màu tóc càng sáng và ngược lại.

Nói một cách chính xác, có nhiều yếu tố quyết định màu da, nhưng sắc tố melanin là nguyên nhân chủ yếu. Dựa vào lưu lượng máu trong cơ thể mỗi người dẫn đến sự chi phối của sắc tố melanin, hình thành sự khác biệt về màu tóc, màu mắt,…

Sắc tố melanin trong cơ thể được nghiên cứu có liên quan tới yếu tố di truyền. Nếu trong gia đình, bố hoặc mẹ của bạn là người bị chi phối bởi nhiều hay ít sắc tố da tự nhiên dẫn đến sự khác biệt về màu da, màu mắt, bạn sẽ giống như họ.

Có 3 dạng sắc tố melanin tồn tại trong cơ thể con người gồm:

  • Eumelanin: Dạng này tồn tại chủ yếu ở những làn da tối màu. Chúng mang đến 2 sắc tố nâu và đen cho làn da, mái tóc, đôi mắt. Có 2 ví dụ dễ thấy: Những người có tóc màu vàng hoặc bạch kim tự nhiên là do lượng eumelanin nâu trong tóc cực ít hoặc không chứa eumelanin đen, Thứ hai, khi về già, con người có dấu hiệu bạc tóc là do lúc này lượng eumelanin suy giảm dần, tóc sẽ mất đi màu đen nguyên thuỷ của nó. Đặc biệt, eumelanin có khả năng chống lại tia cực tím.
  • Pheomelanin: Dạng này mang đến sắc tố đỏ, không chống lại được các tia cực tím.
  • Neuromelanin: Dạng này kiểm soát màu sắc của hệ thống nơ ron thần kinh, không quyết định đến màu sắc của các bộ phận bên ngoài cơ thể.

Melanin có ở đâu?

Sắc tố melanin được nghiên cứu có trong hầu hết các cơ quan của cơ thể, cụ thể như sau:

Sắc tố melanin có mặt ở một số cơ quan trong cơ thể

Melanin
Melanin

Melanin nằm rải rác ở nhiều cơ quan của cơ thể, như các vùng của não với vai trò là các melanin thần kinh. Chức năng của melanin thần kinh chưa được biết chính xác, chúng có thể là sản phẩm phụ của một số nhóm chất dẫn truyền thần kinh. Ở tai, melanin chống lại các âm thanh gây tổn thương do khả năng hấp thụ âm thanh tốt. Ở mặt, melanin chống lại các tác động xấu từ tia UV, tương tự như với làn da. Melanin cũng được phát hiện trong tuyến sinh dục và tuyến thượng thận.

Sắc tố melanin trong da

Melanin
Melanin

Da là bộ phận chứa nhiều sắc tố melanin nhất. Hai dạng melanin phổ biến hình thành sắc tố da là pheomelanin có màu đỏ tới hồng và eumelanin có màu nâu. Pheomelanin thường có nhiều hơn ở phụ nữ, đó là lý do vì sao phụ nữ thường có làn da hồng hào hơn so với nam giới.

Sắc tố melanin trên môi

Melanin
Melanin

Khi các tế bào melanocytes bị tổn thương, kích thích hắc tố melanin tăng tiết quá nhiều và tập trung trên vùng môi, khiến môi không còn hồng hào mà trở nên thâm đen và kém mịn màng. Tình trạng này còn xảy ra khi để môi tiếp xúc trực tiếp thường xuyên dưới ánh nắng mặt trời.

Xem thêm:  Review Top Son Dưỡng Trị Thâm Môi Cho Nam Hiệu Quả Nhất Được Ưa Chuộng

Sắc tố melanin trong tóc

Melanin
Melanin

Bên cạnh da, tóc là bộ phận có chứa nhiều melanin nhất của cơ thể. Melanin được sản xuất bởi các tế bào melanocyte trong nang tóc và giúp tóc có màu đen hoặc nâu. Bắt đầu từ tuổi 45 trở đi, tóc sẽ dần chuyển sang màu bạc bởi tác động của quá trình lão hoá, đây là điều không thể tránh khỏi của quy luật tự nhiên. Nhiều người chỉ khoảng 20-30 tuổi có thể đối mặt với tình trạng bạc tóc sớm. Hiện tượng này xảy ra khi cơ thể không sản sinh đủ lượng melanin.

Sắc tố trong mắt

Melanin
Melanin

Giống như tóc và da, bộ phận mắt (phần mống mắt) có nhiều màu khác nhau cũng bởi số lượng sắc tố melanin quyết định. Ví dụ, khi một đứa trẻ sinh ra, trong mống mắt chưa có melanin mấy nên đôi mắt có màu xanh. Khoảng 6-36 tháng sau, các tế bào trong mống mắt bắt đầu sản sinh melanin. Lúc này, màu mắt sẽ thay đổi.

Vai trò của melanin và các bệnh lý rối loạn liên quan

Vai trò của melanin

Sắc tố melanin có vai trò đặc biệt quan trọng với làn da tự nhiên của con người. Sự hiện diện của melanin giúp chống lại tác động từ bên ngoài: lửa và nắng. Chúng giúp cho cơ thể được cân bằng nhiệt độ và kháng khuẩn.

  • Bảo vệ làn da trước tác động tiêu cực của tia cực tím
Melanin
Melanin

Tia cực tím hay còn biết tới là tia UV (bức xạ cực tím) là một phần năng lượng đến từ mặt trời có tác động nhất định đến làn da, ở mức độ tiêu cực thì có thể gây cháy, thậm chí ung thư da.

Sắc tố melanin có khả năng bảo vệ làn da trước tia cực tím theo 2 cách: phân tán tia UV và hấp thụ tia UV. Tia UV được hấp thụ với số lượng lớn sẽ có tác động tiêu cực, gây hại đến làn da. Khi chúng vượt quá mức bảo vệ của melanin thì làn da sẽ bị cháy nắng, hình thành nám sạm, tàn nhang, lão hoá. Melanin có khả năng chống lại tác hại của tia cực tím. Qua đó, hạn chế các tác nhân gây lão hoá da, chống oxy hoá da.

  • Bổ sung vitamin D cho cơ thể
Melanin
Melanin

Nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, con người thiếu hụt melanin trầm trọng trong thời gian dài có nguy cơ tử vong. Nguyên nhân sâu xa là do cơ thể thiếu hụt vitamin D. Cụ thể, có 3 yếu tố chính ảnh hưởng đến hàm lượng melanin gồm: gen di truyền, vitamin D, mức độ tiếp xúc với bức xạ cực tím.

Các bệnh lý rối loạn liên quan

Mặc dù melanin đóng vai trò quan trọng đối với cơ thể con người nhưng sắc tố này cũng là nguyên nhân gây ra một số vấn đề, đặc biệt ảnh hưởng tiêu cực đến làn da gây mất thẩm mỹ, tác động đến sức khoẻ,…

  • Tàn nhang
Melanin
Melanin

Khi để làn da thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời, lượng melanin bị kích thích sản sinh quá mức dẫn đến việc tích tụ dưới da. Sau đó, chúng hình thành các đốm li ti, hình tròn màu be, nâu nhạt, vàng nâu trên mặt, tập trung nhiều ở 2 bên má và mũi. Hiện tượng này gọi là tàn nhang. Bên cạnh đó, yếu tố di truyền cũng có thể là nguyên nhân gây ra tàn nhang. Người có làn da trắng có tỷ lệ mắc tàn nhang cao hơn.

  • Nám da
Melanin
Melanin

Tương tự như tàn nhang, melanin là nguyên nhân gây ra nám da ở con người. Khi làn da bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi tác động của tia UV. Lúc này, mô liên kết ở da bị phá vỡ. Tế bào melanocytes kích thích sản sinh không kiểm soát. Từ đó, hình thành các đốm, mảng nâu đậm trên mặt, cổ tay và chân.

  • Bạch tạng
Melanin
Melanin

Rối loạn sắc tố melanin trong cơ thể gây ra hiện tượng bạch tạng, khiến da, tóc, lông mày và lông mi có màu trắng. Bệnh bạch tạng còn gây ra nhiều vấn đề sức khoẻ như thị lực không rõ, mờ dần đi theo thời gian. Người bị bạch tạng sức khoẻ yếu và tuổi thọ thấp hơn người bình thường. Đây là vấn đề nghiêm trọng nhất liên quan đến sắc tố melanin.

Xem thêm:  20 Cách trị thâm mụn nặng cho Nam, lâu năm tại nhà hiệu quả cấp tốc

Chi tiết hơn, bạch tạng xảy ra khi biến đổi gen, thiếu hụt nhiễm sắc thể. Điều này liên quan mật thiết đến yếu tố di truyền và khó có cách nào ngăn chặn. Nếu trong gia đình, bố hoặc mẹ là người bị bạch tạng thì tỷ lệ người con khi sinh ra mắc là tương đối cao. Lượng melanin có trong cơ thể họ rất ít, thậm chí không được sản sinh thêm. Làn da của người bị bạch tạng rất nhạy cảm trước ánh nắng mặt trời.

  • Da không đều màu
Melanin
Melanin

Lượng melanin trên da có thể được sản xuất ra số lượng khác nhau tùy vùng tiếp xúc hoặc do tác động khách quan. Lúc này, melanin di chuyển đến các tế bào trên cơ thể, tạo ra màu da đậm nhạt, loang lổ, không đều gây mất thẩm mỹ. Trường hợp này thường bắt gặp ở những người có làn da trắng.

Bên cạnh các tác động tiêu cực cho da, melanin còn gây ra một số vấn đề liên quan đến sức khỏe như hội chứng parkinson hay làm giảm thính lực (sự thiếu hụt melanin có liên quan tới vấn đề thính lực giảm hoặc gây điếc).

Cách để tăng hắc tố melanin trong cơ thể

Tăng cường các chất dinh dưỡng là cách tốt nhất để tăng melanin một cách tự nhiên trên da. Cụ thể một số chất dinh dưỡng có thể hỗ trợ cơ thể tăng sản xuất melanin bao gồm:

Chất chống oxy hóa

Melanin
Melanin

Các chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ tăng cường sản xuất melanin hiệu quả. Cụ thể, các vi chất dinh dưỡng như flavonoid hoặc polyphenol có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất melanin và tăng sắc tố da.

Ăn nhiều thực phẩm giàu chất chống oxy hóa hơn như rau lá xanh đậm, quả mọng đen, chocolate đen và các loại rau nhiều màu sắc để có thêm chất chống oxy hóa. Uống bổ sung vitamin và khoáng chất cũng có thể hữu ích.

Vitamin A

Melanin
Melanin

Nhiều nghiên cứu cho thấy vitamin A rất quan trọng trong việc sản xuất melanin và cần thiết cho một làn da khỏe mạnh. Vitamin A có thể được bổ sung từ các loại thực phẩm tiêu thụ hàng ngày, đặc biệt là các loại rau có chứa beta caroten, chẳng hạn như cà rốt, khoai lang, rau bina và đậu Hà Lan.

Bên cạnh đó, vitamin A cũng là một chất chống oxy hóa. Do đó, việc bổ sung vitamin A có thể tăng cường sản xuất hắc sắc tố trong cơ thể và cải thiện sức khỏe làn da.

Tuy nhiên, phụ nữ mang thai không được tiêu thụ vượt quá liều lượng vitamin A hàng ngày. Điều này có thể gây nguy hiểm cho em bé.

Vitamin E

Melanin
Melanin

Vitamin E là một loại vitamin cần thiết và quan trọng đối với sức khỏe làn da. Bên cạnh đó, vitamin này cũng là một chất chống oxy hóa và cần thiết để tăng cường mức độ melanin trong cơ thể.

Mặc dù không có nghiên cứu về mối liên hệ trực tiếp của vitamin E đối với melanin, tuy nhiên vitamin E có thể giúp bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời.

Bạn có thể bổ sung vitamin E bằng cách tiêu thụ các loại thực phẩm giàu vitamin E, chẳng hạn như rau, ngũ cốc, hạt và các quả hạch. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng viên uống hoặc thực phẩm bổ sung vitamin E.

Xem thêm: 20 Cách trị thâm mụn tại nhà hiệu quả

Vitamin C

Melanin
Melanin

Tương tự như vitamin A và E, vitamin C là một chất chống oxy hóa. Vitamin C cũng cần thiết cho màng nhầy khỏe mạnh và có thể có một số tác động đến việc sản xuất melanin bảo vệ da.

Bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin C như cam quýt, quả mọng và rau lá xanh có thể tăng cường việc sản xuất melanin. Bên cạnh đó, uống bổ sung vitamin C cũng có thể mang lại hiệu quả cao.

Cách giảm sắc tố melanin trong da

Có một số cách để giảm lượng melanin tích tụ trên da. Tuy nhiên bạn nên trao đổi với bác sĩ chuyên môn trước khi thực hiện các biện pháp để tránh các rủi ro không mong muốn. Cụ thể, các biện pháp bao gồm:

Liệu pháp laser

Melanin
Melanin

Liệu pháp laser sử dụng xung ánh sáng để loại bỏ các lớp da trên cùng. Do đó biện pháp này có thể làm giảm hắc tố ở các vùng được điều trị. Có một số loại phương pháp điều trị bằng laser khác nhau, bao gồm:

  • Laser xâm lấn được sử dụng để loại bỏ các lớp da bên ngoài và thường được chỉ định cho trường hợp thay đổi màu da nghiêm trọng.
  • Laser không xâm lấn có thể thúc đẩy sự tăng sinh collagen trên da và giúp hình thành da mới. Phương pháp này có thể nhắm vào các khu vực tăng sắc tố da, đốt nóng và phá hủy hắc sắc tố, giúp loại bỏ các đốm da sẫm màu.
  • Công nghệ Q-Switched ND sử dụng một xung ánh sáng để làm nóng và tan vùng da sẫm màu.
Xem thêm:  Cách Trị Thâm Môi Cho Nam Tại Nhà Hiệu Quả Nhất Bạn Không Nên Bỏ Qua

Kem bôi và thuốc mỡ

Melanin
Melanin

Một số loại kem bôi và thuốc mỡ có thể hỗ trợ làm sáng da như hydroquinone, axit kojic, vitamin C hoặc retinoid.

Sản phẩm này có thể ngăn chặn tyrosinase, enzyme chính cần thiết cho quá trình tổng hợp melanin. Điều này làm chậm quá trình sản xuất melanin và giúp làn da sáng hơn.

Tuy nhiên, các sản phẩm làm sáng da có thể dẫn đến một số tác dụng phụ, chẳng hạn như: khô, kích ứng da, đỏ, ngứa,…

Bảo vệ da trước tác động tiêu cực của ánh nắng mặt trời

Melanin
Melanin

Ánh nắng mặt trời (tia cực tím) là nguyên nhân chính dẫn đến việc tăng sinh sắc tố melanin. Để cải thiện tình trạng này, bạn hãy bảo vệ da cẩn thận bằng cách sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF 50+. Thêm nữa, hãy mặc đồ bảo hộ kín (đeo khẩu trang, đi tất chân, mặc quần áo chống nắng), đặc biệt là da mặt khi đi ra ngoài trời nắng.

Hạn chế ở ngoài đường vào những thời điểm nắng gay gắt nhất trong ngày. Ngoại trừ công việc quan trọng, bạn không nên để da tiếp xúc với ánh sáng mặt trời trong thời gian từ 10h – 16h.

Chế độ dinh dưỡng nhằm cân bằng sắc tố melanin

 Melanin
Melanin

Chế độ ăn uống góp phần quan trọng vào việc kiểm soát sắc tố melanin. Để giảm lượng melanin trong cơ thể, bạn nên:

  • Uống nhiều nước: Tác dụng của nước là hỗ trợ cần bằng cơ thể, giúp da củng cố độ đàn hồi, khỏe mạnh, căng đầy. Lượng nước cần thiết bổ sung cho cơ thể là khoảng 1,5 – 2,5 lít mỗi ngày.
  • Bổ sung thêm các loại thực phẩm có chứa vitamin (A, B, C, E, D, K), trái cây, rau củ,… Da được nuôi dưỡng tốt, mịn màng, trắng sáng, chống lại chống sự oxy hoá. Nhóm đồ ăn, đồ uống này có tác dụng hiệu quả trong việc ức chế sản sinh sắc tố melanin. Qua đó, hỗ trợ làn da hạn chế bị tác động bởi tia cực tím, làm giảm nám sạm, tàn nhang, giúp da căng bóng, đàn hồi trở lại.
  • Đặc biệt, thực phẩm chứa nhiều vitamin như rau xanh, trái cây, sữa, đậu, hạt,… Bên cạnh công dụng tốt cho da, chúng còn giúp bạn duy trì vóc dáng cân đối, kiểm soát lượng mỡ thừa và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên

Melanin
Melanin

Dùng nguyên liệu thiên nhiên để hạn chế sự tăng sinh sắc tố melanin cũng là một cách hiệu quả. Một số nguyên liệu phổ biến được chị em thường xuyên sử dụng như nha đam, trà xanh, nghệ, đậu đỏ,… Các tinh chất có trong những nguyên liệu này có khả năng ức chế hắc sắc tố tăng sinh. Đồng thời, chúng còn hỗ trợ làm đẹp da, nuôi dưỡng da sáng mịn, xóa mờ thâm nám,…

Ưu điểm của phương pháp này là nguyên liệu sẵn, rẻ, dễ áp dụng. Tuy nhiên, sử dụng nguyên liệu tự nhiên cần thời gian dài mới có hiệu quả. Do đó, người dùng phải kiên trì trong ít nhất một vài tháng để cải thiện làn da.

Bên cạnh đó, bạn có thể bổ sung thêm kem bôi, thuốc, các loại vitamin để giảm sắc tố melanin, đồng thời làm sáng da.

Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng melanin là một loại sắc tố có tác dụng như một con dao hai lưỡi. Một mặt, nó vừa là lớp kem chống nắng tự nhiên bảo vệ làn da của chúng ta. Nhưng một mặt cũng chính nó làm cho làn da của chúng ta sạm đen, nhiều vết thâm, nám, hoặc tàn nhang. Hy vọng với những điều chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn nhận biết kịp thời và bảo vệ làn da của mình trước các tác hại.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *